logo

Select Sidearea

Populate the sidearea with useful widgets. It’s simple to add images, categories, latest post, social media icon links, tag clouds, and more.
[email protected]
+1234567890

تقسیمات اقلیمی

تقسیمات اقلیمی

تقسیمات اقلیمی -(www.memarcad.com)

تقسیمات اقلیمی

 

تقسیمات اقلیمی در جهان

در مورد تقسیم بندی اقلیمی نقاط مختلف جهان روش های گوناگونی پیشنهاد شده که از میان آنها روش کوپن دانشمند اتریشی مورد قبول قرار گرفته است . کوپن بر اساس رشد و نمو انواع نباتات پنج نوع اقلیم در مقیاس جهانی مورفی کرده که عبارتند از :

۱) اقلیم بارانی استوایی :در این اقلیم فصل سرد وجود ندارد و معدل دمای هوا در سردترین ماه سال بیش از ۱۸ درجه ی سانتیگراد است

۲)اقلیم گرم و خشک : در این مناطق به دلیل آنکه میزان بارندگی سالانه بخار آب مورد نیاز جهت رطوبت هوا را تامین نمی کند هوا بطور کلی خشک است

۳) اقلیم گرم معتدل: معدل دمای هوای سرد ترین ماه سال در این مناطق بین ۱۸ و ۳- درجه ی سانتیگراد و معدل دمای هوا در گرمترین ماه سال بیش از ۱۰ درجه ی سانتیگراد است . در این مناطق زمستان کوتاه است .

۴)اقلیم سرد و برفی: در این اقلیم معدل دمای هوا در گرمترین ماه سال بیش از ۱۰ درجه و در سردترین ماه سال کمتر از ۳- درجه ی سانتیگراد است بارندگی در این مناطق به صورت برف است و در طول چند ماه از سال زمین پوشیده از یخ و برف میشود .

۵)اقلیم قطبی : در این اقلیم معدل دمای هوا در گرمترین ماه سال کمتر از ۱۰ درجه ی سانتیگراد است و در اینجا برخلاف اقلیم بارانی استوایی فصل گرم وجود ندارد .

تقسیمات اقلیمی در ایران 

 

اصولا در بسیاری از مناطق جهان اقلیم به وسیله ی عرض جغرافیایی و ارتفاع از سطح دریا مشخص میشود ایران با قرار گرفتن بین ۲۵ و ۴۰ درجه ی عرض جغرافیای شمالی در منطقه گرم قرار دارد .

بی تردید در کشوری کوهستانی مانند ایران هیچگاه دو نقطه از نظر اقلیمی کاملا یکسان نیستند با این حال بهترین روش برای دستیابی به پایه ای به منظور تعیین مناطق اقلیمی کشور همان اصول کوپن است البته باید تغییراتی صورت گیرد تا نتیجه مورد نظر حاصل شود بنابراین تقسیمات چهارگانه ی اقلیم ایران را که توسط دکتر حسن گنجی پیشنهاد شده میتوان مورد استفاده قرار داد :

۱)اقلیم معتدل مرطوب:(سواحل جنوبی دریای خزر)

۲)اقلیم سرد:(کوهستانهای غربی)

۳)اقلیم گرم و خشک:(فلات مرکزی)

۴)اقلیم گرم مرطوب :(سواحل جنوبی)

 

اقلیم معتدل و مرطوب (سواحل دریای خزر)

 

سواحل دریای خزر با آب و هوای معتدل و بارندگی فراوان از جمله مناطق معتدل محسوب میشود این منطقه به صورت نواری بین رشته کوههای البرز و دریای خزر محصور شده است از جلگه های پستنی تشکیل شده که هرچه به طرف شرق پیشروی میکنند رطوبت و اعتدال هوای آن کاهش میابد در حقیقت رشته کوههای البرز که حد فاصل دو آب و هوای متضاد هستند جلگه های پست خزر را از فلات مرکزی جدا میکنند .دمای هوا در روزهای تابستان معمولا بین ۲۵ تا ۳۰ درجه ی سانتیگراد و شبها بین ۲۰ تا ۲۳ درجه ی سانتیگراد و در زمستان معمولا بالای ۰ است در این مناطق بارندگی بسیار زیاد و در تابستان به صورت رگبار است شهرهای رشت .بندر انزلی.بابلسر و گرگان در این منطقه قرار دارند.

 

اقلیم سرد ( کوهستانهای غربی )

 

کوهستانهای غربی که دامنه های غربی رشته کوههای مرکزی ایران را شامل میشوند با توجه به اینکه میانگین دمای هوا در گرمترین ماه سال در آنها بیش از ۱۰ و میانگین حداقل دمای هوا در سردترین ماه کمتر از ۳- درجه ی سانتیگراد است .سلسله کوههای غربی همچون سدی مانع نفوذ هوای مرطوب مدیترانه به داخل فلات ایران میشوند و رطوبت هوا را در دامنه های خود نگه میدارد از ویژگیهای این اقلیم گرمای شدید دره ها در فصل تابستان و اعتدال آنها در فصل زمستان است .در سراسر این منطقه از آذربایجان تا فارس زمستان ها به شدت سرد است سرما از اوایل آذر ماه شروع میشود و تا آخر فروردین ماه کم و بیش ادامه می یابد میزان بارندگی در تابستان کم و در زمستان زیاد است و بیشتر به صورت برف میبارد  فصل بهار کوتاه است و زمستان و تابستان را از هم جدا میکند شهر های تبریز ارومیه سنندج و همدان در این اقلیم قرار دارند .

 

اقلیم گرم و خشک (فلات مرکزی)

 

در این اقلیم که بیشتر مناطق نیمه استوایی را شامل میشود به دلیل وزش بادهای مهاجر که از جنوب غربی و شمال غربی به طرف استوا در حرکتند هوا بسیار خشک است . این بادها هنگام عبور از قاره های بزرگ بیشتر رطوبت خود را از دست میدهند علاوه بر این در این مناطق نیمه استوایی که جز مناطق پر فشار هستند هوا به دلیل حرکت از قسمت های بالایی اتمسفر به پایین گرم و خشک میشود که از نظر تامین آسایش انسان و در نتیجه طراحی ساختمان اهمیت فراوانی دارد .

رطوبت کم و نبودن ابر در آسمان باعث میشود دامنه ی تغییرات دمای هوا در این مناطق بسیار زیاد شود. در تابستان تابش آفتاب در طول روز  سطح زمین را تا ۷۰ درجه ی سانتیگراد گرم میکند در حالی که هنگام شب دمای سطح زمین به سرعت کاهش می یابد و به ۱۵ درجه ی سانتیگراد یا پایین تر می رسد دمای هوا در روزهای گرم تابستان به ۴۰ تا ۵۰ درجه ی سانتیگراد و در شب ها به ۱۵ تا ۲۵ درجه سانتیگراد می رسد .

 

اقلیم گرم و مرطوب(سواحل جنوبی)

 

سواحل جنوبی ایران که به وسیله ی رشته کوههای زاگرس از فلات مرکزی جدا شدند اقلیم گرم و مرطوب کشور را تشکیل میدهند از ویژگی های این اقلیم تابستان های بسیار گرم و مرطوب و زمستان های معتدل است . در این مناطق حد اکثر دمای هوا در تابستان به ۳۵ تا ۴۰ درجه ی سانتیگراد و حداکثر رطوبت نسبی آن به ۷۰ درصد میرسد .

در این اقلیم رطوبت هوا در تمام فصل های سال زیاد است و به همین دلیل اختلاف درجه ی حرارت هوا در شب و روز و در فصل های مختلف کم است . از دیگر ویژگی های این اقلیم شدت تابش آفتاب است که در هوای مرطوب این ناحیه باعث خیرگی و ناراحتی چشم است .

شهر های بندر عباس جاسک آبادان و اهواز از جمله شهرهای این اقلیم است که به نسبت قرار گرفتن در سواحل مختلف و فاصله ای که از دریا دارند از نظر گرما و رطوبت هوا و میزان بارندگی با هم متفاوت اند .

 

تقسیمات اقلیمی و تیپولوژی معماری

 

با توجه به شکل گیری و ترکیب معماری بومی مناطق مختلف ایران در می یابیم که ویژگی های متفاوت هریک از این اقلیم ها تاثیر فراوانی در شکل گیری شهرها و ترکیب معماری این مناطق داشته اند.

 

ویژگی های معماری بومی مناطق معتدل و مرطوب

 

معماری بومی این مناطق که بیشتر کرانه های دریای خزر و دامنه های شمالی کوههای البرز را شمال میشود به طور کلی دارای ویژگی های زیر است :

۱)در نواحی بسیار مرطوب کرانه های نزدیک به دریا برای حفاظت ساختمان از رطوبت بیش از حد زمین خانه ها بر روی پایه های چوبی ساخته شده اند ولی در دامنه ی کوهها که رطوبت کمتر است معمولا خانه ها بر روی پایه هایی از سنگ و گل و در پاره ای موارد بر روی گربه روها بنا شده اند

۲)برای حفاظت اتاق ها از باران لیوانک های عریض سر پوشیده ای در اطراف اتاق ها ساخته اند این فضاها در بسیاری از ماهای سال برای کار و استراحت و در پاره ای از موارد برای نگهداری محصولات کشاورزی مورد استفاده قرار میگیرند .

۳)بیشتر ساختمانها با مصالحی با حد اقل ظرفیت حرارتی بنا شده اند و در صورت استفاده از مصالح ساختمانی سنگین ضخامت آنها در حداقل میزان ممکن حفظ شده است .

۴)در تمام ساختمانهای این مناطق بدون استثنا از کوران و تهویه ی طبیعی استفاده میشود به طور کلی پلان ها گسترده و باز و فرم کالبدی آنها بیشتر شکل های هندسی طویل و باریک است به منظور حد اکثر استفاده از وزش باد در ایجاد تهویه ی طبیعی در داخل اتاق ها جهت قرار گیری ساختمان ها با توجه به وزش نسیم های دریا تعیین شده است .

۵)به منظور استفاده هرچه بیشتر از جریان هوا همچنین به دلیل فراوانی آب و امکان دسترسی به آن در هر منطقه ساختمان ها به صورت غیر متمرکز و پراکنده در مجموعه سازماندهی شده است .

۶)به دلیل بارندگی زیاد در این مناطق بام ها شیب دار است و شیب بیشتر آنها تند است .

 

ویژگی های معماری بومی مناطق گرم و خشک

 

۱)به طور کلی در این مناطق ساختمان ها با مصالحی از جمله خشت و گل که ظرفیت حرارتی زیادی دارند بنا شده اند در مناطقی که شراطل آب و هوایی بسیار حاد است با ساختن خانه ها در دل تپه ها یا زیرزمین زمان تاخیر را به بینهایت رسانده اند و بدین وسیله از شرایط حرارتی متعادل عمق زمین استفاده کرده اند .

۲)پلان ساختمان ها تا حد امکان متراکم و فشرده است و تا حد ممکن تلاش شده سطح خارجی ساختمان نسبت به حجم آن کم باشد.

۳)ساختمان ها معمولا در بافت های متراکم به مجموعه های بسیار فشرده بنا شده است و بدین ترتیب تلاش شده است بیشترین سایه ی ممکن در سطوح خارجی ایجاد شود بدلیل تراکم و فشردگی مجموعه توده ی کل مصالح ساختمانی افزایش و زمان تاخیر به حد مطلوب رسیده است .

۴)به منظور کاهش هرچه بیشتر حرارت ایجاد شده در دیوارها بر اثر تابش آفتاب بر آنها معمولا سطوح خارجی سفید کاری شده است استفاده از حیاط های داخلی درخت کاری شده و معطوف ساختن فضاهای زندگی به این حیاط ها از عمده ترین ویژگیهای معماری در مناطق گرم و خشک است

۵) جهت قرار گیری ساختمان ها در این مناطق جنوب تا جنوب شرقی است این جهت ها برای به حد اقل رساندن نفوذ حرارت ناشی از تابش آفتاب در بعد از ظهر به داخل ساختمان مناسبترین جهت محسوب میشود .

 

ویژگی های بومی مناطق سرد

 

اصول کلی و عمده ای که در معماری بومی این مناطق رعایت شده عبارتند از :

۱)استفاده از پلانهای متراکم و فشرده

۲)به حد اقل رساندن سطح خارجی در برابر حجم مورد پوشش

۳)استفاده از مصالحی با ظرفیت و عایق حرارتی خوب

۴)به حد اقل رساندن میزان تعویض هوای داخلی و تهویه ی طبیعی و در نتیجه جلوگیری از ایجاد سوز درداخل و خروج حرارت داخلی به خارج از ساختمان

۵)انتخاب بام های مسطح و نگهداری برف بر روی بام ها به عنوان عایق حرارتی

 

ویژگی های معماری بومی مناطق گرم و مرطوب

 

۱)استفاده از مصالح ساختمانی با ظرفیت حرارتی کم

۲)قرار دادن ساختمان در سایه ی کامل

۳)در مناطق نزدیک به دریا برای استفاده از نسیم های خنک از بادگیر های بزرگ استفاده شود

۴)در این مناطق به دلیل گرما و رطوبت زیاد هوا میزان تهویه طبیعی اهمیت چندانی ندارد و به همین دلیل پیشبینی های لازم در مورد ایجاد کوران در داخل ساختمان به عمل نیامده است

 

 

منابع

http://memaranebartar.blogfa.com

www.memarcad.com

 

هانیه حیاتی
بدون دیدگاه

ارسال دیدگاه

دیدگاه
نام
ایمیل
وبسایت

1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars (10 votes, average: 5٫00 out of 5)
Loading...